Miloje Pavlović (1887–1941), kragujevački profesor, prosvetitelj i istaknuti javni radnik, ostao je upamćen kao simbol časti, rodoljublja i nepokolebljive odanosti svojim učenicima i svom narodu. Njegov život i stradanje 21. oktobra 1941. godine u Šumaricama predstavljaju trajno svedočanstvo o moralnoj veličini čoveka koji je, u času najvećeg iskušenja, odlučio da sudbinu svojih učenika deli do kraja.
SAŽETAK TEKSTA:
Režim koji se pojavio sredinom prošlog stoleća, a trajao skoro do početka novog milenijuma, u Srbiji i drugim zemljama bivše SFRJ doveo je do jednog od najvećeg zločina, izvrtanja istorijskih činjenica. Lik i delo Miloja Pavlovića samo je jedan od brojnih slučajeva istorijskih ličnosti kojima je oduzet pravi identitet. Profesor Miloje Pavlović je jedan od najznačajnijih Kragujevčana, pored ličnosti kao što su Knez Mihailo, Jovan Ristić, Radomir Putnik itd. Profesor Pavlović bio je cenjeni demokrata, rodoljub, dugogodišnji starešina sokolske župe Šumadijske, i može se reći jedan od najaktivnijih građana u međuratnom periodu; čijim je doprinosom postignuto mnogo u raznim poljima a za isti cilj, napredak društva. Rad hronološki prikazuje Miloja Pavlovića kroz njegova delanja, rasvetljavajući lik i delo cenjene ličnosti od državnog značaja, a sa osvrtom na prethodne zapise (bili oni istorijski tačni ili netačni). Pozivajući se na relevantne istorijske izvore, a korišćenjem metodoloških postupaka: hermeneutička, istorijsko-kritička i metoda oralne istorije. Takođe koristeći za izvore neinventarisanu građu, lično svedočenje, privatna dokumenta, ali i zvanične dokumente i zapise. Originalnost rada odlikuje se u ovom prvom (neinventarisana građa kao istorijski zapis), ali i u nameri da se prikaže jasna slika života jednog velikana; time dajući značajni doprinos regionalnoj istoriji, ali i državnoj – sa osvrtom na dešavanja (posleratna oskudica, kulturni i društveni napredak, diktatura državnika, zatim ponovo vreme krize: pristupanje Trojnom paktu, okupacija, streljanje) koja su zadesila tada čitav region. Dakle, rad slika društvo kroz svedočenja, prikazuje stanje u obrazovanju i prosveti. Pavlović je samo jedan od mnogih žrtava koje su stradale u ratnom zločinu nacista 21. oktobra 1941. godine. Za taj događaj se njegovo ime najčešće vezuje, jer je dobio pomilovanje ali ga je odbio, odlučivši se da deli sudbinu svog naroda.
Tekst možete pročitati na sledećem linku:
Kompletni tekst